Hartgezondheid: bewustzijn groeit, maar gedragsverandering blijft achter
16 april 2026 09:49
- 97% weet dat cholesterol iets zegt over hart- en vaatziekterisico
- De meerderheid stelt het meten van getallen uit of vergeet het
- 60% vindt leefstijl aanpassen moeilijk vol te houden
- 70% zou eerder in actie komen als ze beter begrijpen wat hun cijfers betekenen
Nederlanders kennen de betekenis van de getallen en weten wat ‘goede’ waarden zijn, maar zetten die kennis nog te weinig om in actie. Dat blijkt uit de resultaten van de ‘Ken je getallen’ peiling van cardioloog Janneke Wittekoek, waaraan maar liefst 10.644 mensen deelnamen. “We weten prima ‘hoe het hoort’, maar wat die cijfers dan concreet betekenen én wat je er zelf mee kunt, daar gaat het nog te vaak mis.”
Basiskennis
De peiling laat zien dat de basiskennis over hartgezondheid goed ontwikkeld is. Zo weet 97% van de respondenten dat cholesterolwaarden iets zeggen over het risico op hart- en vaatziekten en is er brede bekendheid met wat ‘goede’ waarden zijn.
Blinde vlekken
Toch zijn er ook enkele blinde vlekken. Zo is de rol van bloedsuiker en buikomvang minder goed bekend en worden deze waarden ook minder vaak besproken met een zorgverlener. Ook opvallend: 41% weet niet waar ze hun waarden snel en laagdrempelig kunnen laten meten. Terwijl die mogelijkheden er wel degelijk zijn, bijvoorbeeld via de huisarts of bij een van de hartcheckpunten van de Hartstichting.
Praktische bezwaren
Hoewel het kennisniveau hoog is en 92% van de respondenten aangeeft zich verantwoordelijk te voelen voor de eigen gezondheid, vertaalt dit zich nog onvoldoende naar gedrag. Meer dan de helft van de respondenten (53%) stelt het meten van gezondheidswaarden uit, vergeet het of komt er simpelweg niet aan toe. Opvallend is dat niet angst (bijvoorbeeld voor een slechte uitslag), maar vooral praktische bezwaren de grootste drempel vormen. 34% laat zich tegenhouden door het ‘gedoe’, zoals het maken van een afspraak of het wachten op een meting. Tegelijkertijd zegt 73% na het invullen van de peiling wél van plan te zijn om binnen drie maanden zijn of haar waarden te laten meten.
Leefstijl
Langer gezond blijven (59%) en je fitter voelen (23%) zijn belangrijke beweegredenen om gezonder te gaan leven, maar het daadwerkelijk (en blijvend!) aanpassen van leefstijl blijkt een uitdaging. 60% van de respondenten vindt het volhouden van een gezonde leefstijl moeilijk. Ook hierbij spelen vooral praktische bezwaren een rol. Zo geeft 31% aan dat meer bewegen simpel klinkt, maar moeilijk vol te houden is in een druk dagelijks leven.
Urgentiebesef
70% van de respondenten geeft aan eerder in actie te zullen komen als ze beter begrijpen wat hun waarden zeggen over hun eigen gezondheid. “Precies dáár zit de winst,” legt Wittekoek uit. “Pas als je begrijpt wat een waarde voor jou betekent, ontstaat de urgentie om er iets mee te doen én om dat ook vol te houden. Het is dan ook aan de zorgverlener om cijfers niet alleen te meten, maar ook te duiden en te vertalen naar wat iemand concreet kan doen. Juist bij hart- en vaatziekten is preventie essentieel. En je hebt meer regie over je gezondheid dan je denkt. Selfcare is the new healthcare.”
De ‘Ken je getallen’ peiling is een initiatief van cardioloog Janneke Wittekoek, bedoeld om inzicht te krijgen in hoe goed Nederlanders hun gezondheidswaarden begrijpen en waar meer gerichte voorlichting nodig is. De peiling wordt ondersteund door de Hartstichting en mede mogelijk gemaakt door HeartLife Klinieken, Amgen en Novo Nordisk B.V..
Over HeartLife klinieken
HeartLife Klinieken is een expertisecentrum voor hart en gezondheid. HeartLife behandelt en begeleidt mensen met hartklachten vanuit een passie voor preventie en met extra aandacht voor leefstijlbegeleiding en het vrouwenhart. Janneke Wittekoek publiceert naast haar eigen HeartLife magazine ook boeken, waaronder het Mannenhart en Hart & Hormonen. In 2025 is ze gestart met haar eigen theatertour: De VrouwenhartShow. Ook wordt Wittekoek geregeld gevraagd als expert voor podcasts, radioprogramma's en geeft zij webinars en masterclasses voor professionals en internationale bedrijven.
www.heartlife.nl
